LAKTOZ İNTOLERANSI NEDİR? BESLENME NASIL OLMALIDIR?

Dyt. Hande Babanınoğlu

LAKTOZ İNTOLERANSI NEDİR? BESLENME NASIL OLMALIDIR?

Süt şekeri olarak da bilinen laktoz glikoz ve galaktozun birleşimiyle oluşur. Sadece memelilerin sütünde bulunan laktoz, süt ve süt ürünlerinin ana karbonhidratıdır. İnce bağırsaklarımız bu şekeri sindirebilmek için “laktaz” adı verilen bir enzim üretir. Laktaz enzimi bu şekeri parçalar ve vücut tarafından emilmesini sağlar.

Vücudunuzda bu enzim yok veya var ama yeterli değilse laktoz küçük parçalara ayrılamadığı için emilimi ve sindirimi gerçekleşemez.Sindirilemeyen laktoz kalın bağırsaklara geçerek orada bakteriler tarafından fermente olur.Laktoz intoleransı kişilerde hayati bir tehdit oluşturmaz ancak; çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir ve yaşam standartlarını olumsuz yönde etkileyebilir.

 

Laktoz intoleransı ile süt alerjisi karıştırılmamalıdır.Çünkü;

İnek sütü alerjisinde bağışıklık sistemimiz sütteki proteinlere karşı tepki verirken, laktoz intoleransında sorun savunma mekanizmasının bir tepkisi değildir. İnek sütüne alerjisi olanlar diğer hayvan sütlerini tüketirken sorun yaşamayabilir. Ama laktoz tüm memelilerin sütlerinin içinde kendiliğinden var olan şeker olduğu için laktoz intoleransı olan bireyler hiçbir hayvan sütünü tüketemezler.

 

Laktoz İntoleransının Sınıflandırması

Laktoz intoleransının oluşum durumuna göre yapılan sınıflandırma tedavi aşaması ve beslenme düzeni için önemli bir faktördür.

• Primer laktoz intoleransı: Laktaz enziminin vücutta hiç bulunmaması ya da miktarının çok az olmasından kaynaklanan intolerans oluşumudur.

• Sekonder laktoz intoleransı: İnce bağırsak emilim yüzeyinin azalması veya bağırsak mukozasının hasarlanmasından dolayı oluşan intoleranstır.

• Onkogenetik laktoz intoleransı: Geç başlangıçlı hipolaktazi olarak da bilinen bu durum toplumlarda süt ve süt ürünleri tüketiminin azalması sonucu laktaz enzimi miktarının düşmesi ile oluşan bir intolerans çeşitidir.

 

Laktoz İntoleransının Bulguları

Bulgular laktoz içeren besinin tüketilmesinden ya da içilmesinden 30 dakika ile 2 saat sonra başlar. Semptomların ortaya çıkması alınan laktoz miktarına, laktozlu yiyecekler ile birlikte tüketilen diğer besinlere, mide boşalma hızına, bağırsak mikrobiyatasına bağlıdır. En sık görülen bulgular ise;

• Mide bulantısı

• Bağırsakta gaz oluşumu 

• İshal (sulu ve fazla dışkılama) ve ardından kabızlık 

• Şişkinlik 

• Ağrı - sancı 

• Baş dönmesi

• Alerji

 

Laktoz İntoleransı Tanısı Nasıl Konulur?

İnce bağırsak biyopsisi : Doğrudan laktaz enzim aktivitesinin değerlendirilmesine dayanır. Uygulanması çok zordur. En doğru sonuç veren yöntemdir. 

 

Laktoz tolerans testi : 50 gram laktoz alımından sonra kan glikozundan maksimum 20 mg/dl artış veya idrar galaktoz düzeylerine bakılır. 

 

Hidrojen nefes testi: 50 gram laktoz alımının ardından nefesteki hidrojen miktarını ölçer. Normalde nefeste hidrojen tespit edilemez. Fakat sindirilmemiş laktaz kolondaki bakteriler tarafından çeşitli gazların oluşumuna neden olur. Hidrojen bu gazlardan birisidir. Hidrojen bağırsaklardan emilir. Kan akımıyla akciğere taşınır ve solukla dışarı verilir. Bu test laktoz içeren bir sıvı içildikten sonra nefeste hidrojen gazı ölçmeye dayanır. 

 

Küçük bebeklerde laktoz intoleransı düşünüldüğünde inek sütü yerine laktozsuz mamalar önerilerek bulguların gerileyip gerilemediğinin izlenmesi bir tanı yaklaşımı olabilir. Sütün kesilmesi veya laktozsuz süt önerilerek belirtilerin izlenmesi daha büyük çocuklar için de geçerli bir tanı yöntemidir.

 

Laktoz İntoleransı Tedavisi

 Laktoz intoleransını tedavi eden bir ilaç çeşidi bulunmamaktadır. En etkin tedavi şekli diyetten laktoz içeren ürünleri çıkarmaktır. Bu durumda kalsiyum, fosfor ve vitamin eksiklikleri görülebilir. Bu yüzden çok küçük miktardaki laktoza reaksiyon verenler veya laktoz içeren besin alımını kontrol etmede sorun yaşayanlar için laktaz tabletleri veya damlaları kullanabilir.

Süt ve süt ürünlerinin tüketiminden24 saat önce eklenen laktaz enziminin uygulanması pratik bir yöntem olmadığından bireyler tarafından çok tercih edilmemektedir. Tabletler süt tüketiminden hemen önce çiğnenebilir.

 

Ne Kadar Laktoz ?

-Primer laktoz intoleransında laktoz içeren her besini diyetten çıkarmak doğru olacaktır.

-Sekonder laktoz intoleransında kişilerin 12 gram altındaki laktozu tolera edebildiği gösterilmiş. Sekonder laktoz intoleransının şiddetli olduğu durumlarda da laktozsuz diyet uygulanmalıdır. 

 

Laktoz  İntoleransın da Nasıl Beslenilmelidir?

Laktoz intoleransı olan bireyler diyetlerinde bir miktar laktozu tolere edebilirler. Eğer vücudunuz laktoza tepkiler veriyorsa yediklerinizi yazarak size rahatsızlık veren yiyecekleri diyetinizden çıkarın.

Laktoz içeren yiyecek ve içecekleri küçük miktarlarda ve yavaş yavaş tüketmeye özen gösterin.

Laktoz intoleransı bulunan ya da laktoz içeren besinleri tükettikten sonra ishal, gaz gibi sindirim sorunları yaşayan bireyler için üretilmiş olan; laktozsuz süt ve laktozsuz yoğurt çeşitleri serbest olarak tüketilebilir.

Peynir çeşitlerinde bulunan laktoz miktarı, 30 gram peynir için 0-0.8 gram arasındadır.

Laktoz içerikleri düşük olan  kaşar peyniri, beyaz peynir, süzme peynir, labne peynir ve lor peyniri gibi peynir türleri ciddi semptomlar görünmüyor ise tüketilebilir. Bu yiyecekler sizi rahatsız ediyorsa miktarlarını azaltabilirsiniz.

 

Laktoz İntoleransı Olan Kişiler Hangi Gıdalardan Uzak Durmalıdır?

Laktoz sütte bulunan bir şeker olduğu için; sütten uzak durabilir ve bazı süt ürünlerinin tüketimini azaltabilir. Keçi sütü, koyun sütü, inek sütü, yoğurt, dondurma, kefir, tereyağı, margarin, süt tozu, krema, milkshake, hazır patates püreleri, hazır çorbalar ve kek karışımları tüketimi kısıtlanması gereken besin çeşitleri arasındadır.

 

Mutlu haftalar dilerim...

Soru ve Görüşleriniz İçin İnstagram: Dyt.Handebabaninoglu hesabımı takip edebilirsiniz.

18.08.2020 (Dyt. Hande Babanınoğlu)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

ÖDEM NEDİR? NASIL BESLENMEMİZ GEREKİR?

RENKLERİNE GÖRE BESİNLER VE YARARLARI

BAĞIŞIKLIĞINIZ İÇİN C VİTAMİNİ

MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME

D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ

KURUBAKLAGİLLERDEN GELEN SAĞLIK

SOFRANIZDAN YOĞURDU EKSİK ETMEYİN

OSTEOPOROZDA BESLENME

İÇİMİZİ ISITAN BİTKİ ÇAYLARI VE FAYDALARI

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİZİ GÜÇLENDİRİN

PROBİYOTİK NEDİR? FAYDALARI NELERDİR?

KABIZLIK (KONSTİPASYON) DURUMUNDA BESLENME NASIL OLMALI?

YEMEKLERİNİZİ BAHARATLARLA LEZZETLENDİRİN

Yılbaşında nasıl beslenmeliyiz?

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE BESLENME

 SÜPER BESİN:NAR

GEBELİK DÖNEMİNDE BESLENME

ANTİOKSİDAN ZENGİNİ BESİNLER

HİPOGLİSEMİ VE BESLENME

DİYABET HASTALIĞINDA BESLENME

METABOLİZMANIZI HIZLANDIRMAK İÇİN 8 ALTIN KURAL

ÇÖLYAK HASTALIĞI VE BESLENME

HANGİ AYDA HANGİ BALIĞI TÜKETMELİYİZ?

YAĞLI TOHUMLARDAN GELEN SAĞLIK

SONBAHARDA BESLENME

Sosyal Medyada Bizi Takip Edin